Lab
Medicina.org
← Naslovnica
Laboratorijski testovi

C-reaktivni protein (CRP)

Redakcija LabMedicina.org

C-reaktivni protein je ključni reaktant akutne faze koji služi kao brzi i pouzdani marker upale u organizmu.

C-reaktivni protein (CRP) je protein koji se primarno sintetiše u jetri kao odgovor na oslobađanje proinflamatornih citokina. On predstavlja jedan od najvažnijih reaktanata akutne faze, čija se koncentracija u krvi višestruko povećava unutar samo nekoliko sati nakon nastanka tkivnog oštećenja, infekcije ili sistemske upale. Mjerenje nivoa CRP-a omogućava ljekarima brzu procjenu prisustva i intenziteta inflamatornog procesa u organizmu.

Kome se test preporučuje

Određivanje nivoa C-reaktivnog proteina indikovano je u različitim kliničkim situacijama gdje je potrebno potvrditi ili pratiti upalni odgovor. Test se najčešće koristi u sljedećim slučajevima:

  • Procjena prisustva akutnih bakterijskih ili virusnih infekcija
  • Sumnja na sistemske autoimunske i hronične reumatske bolesti
  • Praćenje efikasnosti primijenjene antibiotske ili protivupalne terapije
  • Detekcija postoperativnih komplikacija i sekundarnih infekcija
  • Rana dijagnostika i praćenje inflamatornih bolesti crijeva

Priprema i uzorak

Za analizu C-reaktivnog proteina koristi se uzorak venske krvi. Posebna priprema pacijenta u vidu strogog posta najčešće nije neophodna, ali se preporučuje izbjegavanje obilnih obroka i teške fizičke aktivnosti neposredno prije uzimanja uzorka. Izuzetno je važno obavijestiti ljekara o svim lijekovima koje redovno koristite, jer određeni terapijski agensi, poput kortikosteroida ili nesteroidnih antiinflamatornih lijekova, mogu uticati na smanjenje koncentracije CRP-a u krvi.

Tumačenje nalaza

Rezultati mjerenja CRP-a moraju se uvijek tumačiti u kontekstu kompletne kliničke slike i drugih dijagnostičkih nalaza.

  • Povišene vrijednosti: Značajan porast nivoa CRP-a najčešće ukazuje na prisustvo akutne bakterijske infekcije, opsežne tkivne traume, opekotine ili aktivnu fazu hroničnih autoimunskih oboljenja poput reumatoidnog artritisa. Blago povišene koncentracije mogu se uočiti kod hroničnih niskostepenih upala, virusnih infekcija, pušenja ili gojaznosti.
  • Snižene vrijednosti: Vrlo niske ili nemjerljive koncentracije CRP-a smatraju se fiziološki urednim nalazom i ukazuju na odsustvo značajnije sistemske inflamacije u trenutku testiranja.

Važne napomene

C-reaktivni protein je nespecifičan marker inflamacije, što znači da povišene vrijednosti ukazuju na postojanje upale, ali ne otkrivaju njen tačan uzrok niti lokalizaciju u organizmu. Referentni intervali zavise od primijenjene laboratorijske metode, analizatora i reagenasa, zbog čega se rezultati trebaju porediti isključivo prema referencama date laboratorije. Kod osoba sa hroničnim oboljenjima jetre, sinteza CRP-a može biti smanjena uprkos prisutnoj upali.

Više iz sekcije