Lupus antikoagulans (LA) označava grupu autoantitijela usmjerenih protiv fosfolipida i fosfolipid-vezujućih proteina u organizmu. Uprkos svom nazivu koji historijski potiče od produženja vremena zgrušavanja u laboratorijskim testovima (in vitro), ova antitijela u ljudskom tijelu (in vivo) zapravo djeluju prokoagulantno. To znači da povećavaju sklonost krvi ka pretjeranom zgrušavanju, čime drastično rastu rizici od nastanka nepoželjnih krvnih ugrušaka u venama i arterijama. Lupus antikoagulans je jedan od glavnih parametara koji se ispituju u sklopu dijagnostike antifosfolipidnog sindroma (APS).
Kome se test preporučuje
Testiranje na lupus antikoagulans primjenjuje se kod pacijenata kod kojih postoji sumnja na patološka stanja povezana sa hiperkoagulabilnošću. Indikacije za test obuhvataju:
- Pojavu neobjašnjene venske ili arterijske tromboze (npr. duboka venska tromboza, plućna embolija, moždani udar u mlađoj dobi).
- Ponavljane spontane pobačaje, naročito u drugom i trećem tromjesečju trudnoće, ili teške komplikacije poput preeklampsije.
- Neočekivano produženo aktivirano parcijalno tromboplastinsko vrijeme (aPTT) pronađeno tokom rutinskih laboratorijskih analiza.
- Pacijente sa sistemskim lupus eritematodesom (SLE) ili drugim autoimunim oboljenjima radi procjene rizika od tromboze.
Priprema i uzorak
Uzorak za analizu je citratna plazma dobijena vađenjem venske krvi. Ključno je da pacijent ne bude na antikoagulantnoj terapiji (poput heparina, oralnih antagonistitima vitamina K ili direktnih oralnih antikoagulanasa) u vrijeme uzimanja uzorka, jer ovi lijekovi daju lažno pozitivne rezultate. Ukoliko je pacijent već na terapiji, testiranje se provodi uz poseban oprez ili odgađa do privremenog prekida terapije uz saglasnost ljekara. Poseban post prije vađenja krvi nije striktno neophodan, ali se savjetuje izbjegavanje masnih obroka.