Lab
Medicina.org
← Naslovnica
Laboratorijski testovi

Status hormonskih receptora (ER/PR status)

Redakcija LabMedicina.org

Analiza statusa estrogenih i progesteronskih receptora ključna je za procjenu biološkog ponašanja tumora dojke i odabir endokrine terapije.

Status hormonskih receptora predstavlja specijalizovanu patohistološku i imunohistohemijsku analizu kojom se utvrđuje prisustvo estrogenih (ER) i progesteronskih (PR) receptora u tkivu tumora, najčešće kod karcinoma dojke. Estrogen i progesteron su prirodni hormoni koji mogu poticati rast i razmnožavanje određenih tipova tumorskih ćelija. Određivanje ovog statusa od ključnog je značaja za razumijevanje prirode tumora, prognozu bolesti i donošenje odluke o primjeni ciljane hormonske (endokrine) terapije.

Kome se test preporučuje

Testiranje statusa hormonskih receptora standardni je i obavezni dio dijagnostičke obrade tkivnih uzoraka kod pacijenata sa karcinomom.

  • Svim pacijentima kojima je novoizdijagnostikovan invazivni karcinom dojke.
  • Osobama sa dijagnostikovanim neinvazivnim duktalnim karcinomom in situ (DCIS).
  • Pacijentima kod kojih je došlo do ponovnog javljanja bolesti (recidiva) radi reevaluacije profila tumora.
  • Osobama sa metastatskim karcinomom dojke radi planiranja linije liječenja.

Priprema i uzorak

Za ovu analizu nije potrebna nikakva direktna priprema pacijenta niti vađenje krvi. Analiza se izvodi u patohistološkoj laboratoriji na uzorku tkiva dobijenom putem iglene biopsije (core biopsija) ili nakon hirurškog zahvata uklanjanja tumora. Izuzetno je važno da se uzorak tkiva nakon uzimanja adekvatno fiksira u formalinu kako bi se očuvala struktura receptora za precizno imunohistohemijsko bojenje.

Tumačenje nalaza

Rezultat testa se izražava kao pozitivan ili negativan za svaki receptor pojedinačno, često uz navođenje postotka obojenih ćelija i intenziteta reakcije.

  • Receptor pozitivna bolest (ER+ i/ili PR+): Znači da tumor koristi hormone za svoj rast. Ovi tumori općenito imaju sporiji rast, bolju prognozu i visoko su osjetljivi na hormonsku terapiju koja blokira djelovanje estrogena.
  • Receptor negativna bolest (ER- i PR-): Znači da rast tumora ne zavisi od hormona. Ovi tumori ne reaguju na endokrinu terapiju, pa se liječenje usmjerava na druge metode poput hemoterapije ili biološke terapije.

Važne napomene

Kvalitet analize izuzetno zavisi od preanalitičke obrade tkiva, uključujući dužinu fiksacije. Postoje međunarodni standardi za definisanje pozitivnosti nalaza, ali interpretacija uvijek zahtijeva iskustvo patologa i usklađivanje sa ostalim parametrima tumora (poput HER2 statusa i stepena gradusa).

Više iz sekcije